|
|
|
|
| |
|
ΛΙΛΑ ΠΑΠΟΥΛΑ To ίχνος της μνήμης Μάνος Στεφανίδης
Η κάθε εποχή έχει και την Τρομοκρατία της. Στον χώρο της σύγχρονης τέχνης η τρομοκρατία εντοπίζεται στον αυθαίρετο διαχωρισμό ανάμεσα στην avantgarde και την παραδοσιακή έκφραση. Η εν λόγω αυθαιρεσία επιτρέπει - και νομιμοποιεί θεωρητικά - την όποια ανοησία φέρνοντας κυριολεκτικά τα «πάνω-κάτω». Από την άλλη πλευρά οι αληθινοί δημιουργοί σιωπούν από αξιοπρέπεια και μερικές φορές από αηδία. Αυτή η τελευταία, δηλαδή η αηδία, ίσως να είναι και η μόνη δυνατή άμυνα… Η Λίλα Παπούλα επιδιώκει να μιλήσει με εικόνες αλλά και ν’ αμφισβητήσει την επιβολή της ρέουσας ηλεκτρονικής εικόνας που δεσπόζει στις μέρες μας. Επιλέγει τη ζωγραφική και γιατί είναι μια mater-lingua και μια imago imaginis αλλά και γιατί συνδυάζει στοχασμό, αυτοσυγκέντρωση μαζί μ’ εκρηκτικές αναφορές στο συναίσθημα. Η ζωγραφική σήμερα οφείλει να είναι αισθητική αντίσταση αλλιώς δεν έχει λόγο ύπαρξης. Κι αυτό πράττει η καλλιτέχνις χωρίς φωνασκίες ή εύκολους εντυπωσιασμούς. Η έρευνά της συνιστά μιαν ιδιότυπη ισορροπία ανάμεσα στο προφανές και το αφανές, στο ευτελές και το πολύτιμο, στο ελάχιστο, τέλος, που μπορεί να ενδυθεί την μορφή του μνημειώδους. Η ζωγράφος θέλει να εξομολογηθεί πράγματα αλλά και να διαγράψει από την εικονογραφία της κάθε υποψία ρητορείας ή στόμφου. Συχνά - πυκνά η δεδομένη λειτουργία του τελάρου ανατρέπεται για να δημιουργηθούν προβολές και αναπτύξεις για να υπάρξουν επι-θέσεις πάνω στον καμβά και για να γεννηθούν άνισα περιγράμματα των πλαισίων ώστε η ζωγραφική να προβληθεί και σωματικά στον χώρο. Θα ‘λεγα πως μέσα από αυτές τις πλαστικές-τεκτονικές λύσεις εντείνεται, αναγλυφικά η επικράτεια της εικόνας και η ζωγραφική διεκδικεί αξιωματικά χώρο. Οι πίνακές της μέσα από αλλεπάλληλες γραφές καθίστανται ένα παλίμψηστο με πολλαπλές πληροφορίες και προσεγγίσεις με νύξεις για ιστορίες που αρχίζουν εκεί αλλά τελειώνουν στο μυαλό του θεατή. Άλλοτε πάλι ένα μικρό έργο «εγκιβωτίζεται» πάνω σ’ ένα μεγαλύτερο επίπεδο σαν μια μνήμη βαλμένη σε εικονοστάσι ή σαν σημάδι που πλέει σε πέλαγος. Οι λαζούρες και τα αποκαλύπτεται ανάλογα με τις ανάγκες της μνήμης. Τα θέματά της είναι, εντέλει, οι μνήμες της. Παράλληλα τα σύμβολα που εξιστορούνται, υπάρχουν όχι τόσο για την «συμβολική» τους ισχύ όσο για την συναισθηματική τους σχέση με τη ζωγράφο. Μ’ άλλα λόγια ανάμεσα στην ιδέα ενός σπιτιού και στην εικαστική του απόδοση έχουν υπεισέλθει άπειρες νοηματικές αποχρώσεις ή σκοπιμότητες. Πρωτίστως όμως έχει υπεισέλθει η βούληση της δημιουργού ώστε η αναπαράσταση του σπιτιού να μιλά όχι για τον κόσμο της εικόνας αλλά για τον κόσμο της ζωγράφου αποκλειστικά. Αυτό που τέλος κυριαρχεί στην τέχνη της Λίλας Παπούλα είναι η επιθυμία της προσωπικής εξομολόγησης και η τάση να συμπυκνώνει «εικονολατρικά» τα στοιχεία μιας ιδανικής πραγματικότητας, μιας πραγματικότητας άλλοτε παρελθούσης κι άλλοτε μελλούμενης, ποτέ όμως τωρινής. Το ίδιο εξάλλου συμβαίνει και γενικά με την ζωγραφική. Αν, αντιστεκόμενη, επιβιώσει σ’ αυτό τον καταιγισμό της ισοπεδωτικής εικόνας, οφείλει να καταστεί ένα μετέωρο, μετέωρο ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον, ανάμεσα στο γνωστό και το άγνωστο που όμως υπάρχει…
4.1.95
Μάνος Στεφανίδης Ιστορικός τέχνης, Επιμελητής Εθνικής Πινακοθήκης |
| | Artist's Home | Artists | Kara Art Home | |